Nieuws

Biedt ons landschap de bijen nog voldoende voeding?

Gepubliceerd op
15 november 2013
Door
Plant Research International (PRI), Praktijkonderzoek Plant en Omgeving (PPO)

Bijenhouders helpen bij Europees onderzoek naar biodiversiteit in landschap.

Eenzijdig stuifmeel heeft een negatief effect op de vitaliteit van bijenvolken. Het wordt daarom beschouwd als één van de mogelijke factoren van wintersterfte. Coloss, een internationaal netwerk van wetenschappers, bijenhouders en studenten, wil op wetenschappelijke wijze vaststellen of een gebrek aan stuifmeelvariatie in de praktijk een reëel probleem is, en zo ja, waar en wanneer. Sjef van der Steen van Wageningen UR roept daarvoor de hulp van zo’n 30 Nederlandse bijenhouders in.

Het internationale Coloss-netwerk is een zogenaamd ‘citizen scientist’-onderzoek gestart. Een citizen scientist is een ‘burgerwetenschapper’. In dit project zijn de bijenhouders in heel Europa de citizen scientists. Behalve Nederlandse imkers nemen bijenhouders uit Oostenrijk, Zwitserland, Griekenland, Kroatië, Spanje, Frankrijk, Denemarken en Noorwegen nu deel. De verwachting is dat meer landen volgen. Het ‘CSI-pollenproject’ wordt het Nederlandse deel genoemd. ‘CSI’ staat voor Citizen Scientist Investigation en ‘pollen’ voor stuifmeeldiversiteit. In Nederland doen op dit moment al een kleine 30 bijenhouders mee, maar er zijn nog zo’n 30 citizen scientist-bijenhouders nodig.

Biodiversiteit van het landschap

Deelnemende citizen scientist-bijenhouders verzamelen stuifmeel van hun volken op hun bijenstand. Het stuifmeel wordt door de bijenhouders op kleur gesorteerd en het aantal kleuren doorgegeven aan een centrale databank. Deze databank is ondergebracht bij de Universiteit van Graz in Oostenrijk. Met de ingevoerde gegevens van de deelnemende bijenhouders ontstaat inzicht in de stuifmeeldiversiteit in de loop van het bijenseizoen èn op de verschillende locaties. Het beeld van de stuifmeeldiversiteit in relatie met locatie, tijd van het jaar en grondgebruik levert informatie op over de biodiversiteit van het landschap. Dit biedt handvatten voor mitigerende maatregelen voor bijenhouders en terreinbeheerders om zo het leefgebied voor de bijen te verbeteren. Lokaal, nationaal en internationaal.

Deelnemers en financiers gezocht

Een kleine dertig Nederlandse imkers verzamelt op dit moment al gegevens, voor het CSI-pollenproject. Voor een goed, Nederlands totaalbeeld zijn echter nog zo’n 30 citizen scientists/bijenhouders nodig. En hoewel het geen duur onderzoekproject is – het meeste werk wordt immers gratis door de citizen scientists gedaan – zijn er ook nog financiers nodig om het onderzoek kostendekkend uit te kunnen voeren. Het gaat om kosten voor coördinatie en overleg met alle deelnemende landen en met de citizen scientists. Ook zijn er materiële kosten voor materiaal en laboratoriumonderzoek. Op dit moment dragen Rijk Zwaan, imkersvereniging ANI en de imkersbond ABTB al bij aan de kosten. Gezien het maatschappelijk belang van voldoende biodiversiteit van het landschap verwacht Sjef van der Steen dat meer zaad- en verdelingsbedrijven, maar ook provinciale overheden en natuurorganisaties bereid zullen zijn om dit onderzoekproject financieel te steunen.

Voor meer informatie over het onderzoek, financiering en deelname kunt u contact opnemen met Sjef van der Steen, Wageningen UR.