Bedrijfsomvang en -type

De agrarische bedrijven in Nederland verschillen onderling sterk in bedrijfsopzet. Op het ene bedrijf worden bijvoorbeeld koeien gehouden, terwijl op een ander bedrijf peren worden geproduceerd. Om bedrijven te kunnen indelen en met elkaar te kunnen vergelijken, zijn er economische normen in gebruik.

Gebruik van normen: SO en Nge

De normen zijn berekend voor alle gewassen en dieren die (duurzaam) in de Landbouwtelling zijn opgenomen. Met behulp van die normen (die u via de rekenmodule kunt bekijken) kunnen koeien en peren bij elkaar worden geteld en kan de economische bedrijfsomvang en het bedrijfstype (specialisatiegraad) van agrarische bedrijven worden berekend.

Vanaf 2010 is daarvoor de Standaardopbrengst (SO) in gebruik. De SO-norm is een gestandaardiseerde opbrengst per ha of per dier die met het gewas of de diercategorie gemiddeld op jaarbasis wordt behaald.

Bedrijfstoeslagen en subsidies zijn niet in de normen opgenomen. Tot 2010 werden de Nederlandse grootte-eenheden (Nge) gebruikt in de bedrijfstypering. Deze Nge was gebaseerd op het bruto-standaardsaldo.

Berekenen bedrijfsomvang

Met de handige Rekenmodule kunt u eenvoudig de bedrijfsomvang en het bedrijfstype volgens de verschillende typeringen berekenen. Ook de SO-normen en de NSO-typeringen zijn daar in opgenomen, maar alleen voor de nieuwere jaren (vanaf 2009). U gaat naar de Rekenmodule, kiest een jaar en vult uw gewassen en dieren in en vervolgens kunt u een tweetal verslagen bekijken met daarop de relevante uitkomsten rond de NSO-typering en NEG-typering. Ook kunt u daar alle normen bekijken en downloaden of printen.

Volwaardigheid van bedrijven

In diverse regelgevingen wordt verwezen naar volwaardigheid van bedrijven of naar volwaardige arbeidskrachten. Vaak wordt dat gekoppeld aan de bedrijfsomvang van bedrijven, waarbij de nge als maatstaf wordt genomen. Met de overstap naar de SO als vervanger van de nge, moet in feite ook die regelgeving worden aangepast. Bedacht moet worden dat SO en nge niet speciaal bedoeld zijn om de volwaardigheid van bedrijven of de inzet van volwaardige arbeidskrachten op bedrijven vast te stellen.

Vragen en meer informatie

Heeft u vragen over de normen of de kengetallen, dan vindt u het antwoord wellicht bij de achtergrondinformatie over de SO en NSO-typering.

Informatie over de Landbouwtelling of achtergronden bij de rubrieken kunt u terugvinden op de site van het DR-loket. Een toelichting op de NEG-typering is te vinden op de site van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Ook zijn de veelgestelde vragen over nge en NEG-typering nog beschikbaar op onze website.